рд╕ीрдзे рдоुрдЦ्рдп рд╕ाрдордЧ्рд░ी рдкрд░ рдЬाрдПं

рд╕ंрджेрд╢

рд░рд╣िрдорди рдзाрдЧा рдк्рд░ेрдо рдХा рдордд рддोрдб़ो рдЪрдЯрдХाрдП

рд░рд╣िрдорди рдзाрдЧा рдк्рд░ेрдо рдХा рдордд рддोрдб़ो рдЪрдЯрдХाрдП  рдк्рд░ो рдЕрдиेрдХांрдд рдХुрдоाрд░ рдЬैрди ,рдирдИ рджिрд▓्рд▓ी  рдЖрдЬрдХрд▓ рд╡िрдЪिрдд्рд░ рдХिрд╕्рдо рдХा рдЕрд╡рд╕ाрдж рдЪрд▓ рд░рд╣ा рд╣ै । рд▓ोрдЧ рдЖрдкрд╕े рдмрд╣ुрдд рддीрд╡्рд░рддा рд╕े рдЬुрдб़рддे рд╣ैं рдЬो рдЕрдХ्рд╕рд░ рдЕрд╕рд╣рдЬ рд╣ोрддा рд╣ै ,рдЙрди्рд╣ें рдЖрдк рд░ोрдХ рдирд╣ीं рдкाрддे ,рдХाрд░рдг рднी рдЬाрди рдирд╣ीं рдкाрддे,рдлिрд░ рдпрд╣ рд╕िрд▓рд╕िрд▓ा рдХुрдЫ рд╡рд░्рд╖ों рддрдХ рдЪрд▓рддा рд╣ै , рдЙрди рд░िрд╢्рддों рдоें рдЖрдк рднी рд╕ाрдоाрди्рдп рдФрд░ рд╕рд╣рдЬ рдирд╣ीं рд░рд╣ рдкाрддे рд╣ैं ,рдеोрдб़ा рдмрд╣ुрдд рдЬुрдб़ рд╣ी рдЬाрддे рд╣ैं ।  рдлिрд░ рдХुрдЫ рд╡рд░्рд╖ों рдоें рдПрдХ рджिрди рдЕрдЪाрдирдХ рдЙрди्рд╣ीं рд▓ोрдЧों рдХा рди рдЬाрдиे рдХ्рдпों рд░ुрдЦ рдмрджрд▓ рдЬाрддा рд╣ै । рдЬो рдЗрддрдиे рдк्рд░िрдп рд╣ो рд░рд╣े рдеे рдЕрдЪाрдирдХ рд╡े рд╣ी рдмрд╣ुрдд рдФрдкрдЪाрд░िрдХ рд╣ो рдЬाрддे рд╣ैं । рдкрд╣рд▓े рдЬैрд╕े рдирд╣ीं рд░рд╣ рдЬाрддे ,рдмрджрд▓ рдЬाрддे рд╣ैं । рдФрд░ рдкूрдЫрдиे рдкрд░ рднी рдЙрд╕рдХा рдХाрд░рдг рдирд╣ीं рдмрддाрддे , рдХोрдИ рднूрд▓ рдпा рдЧрд▓рдд рдлрд╣рдоी рд╣ो рдЧрдИ рд╣ो рддो рдЙрд╕े рддрднी рджूрд░ рдХिрдпा рдЬा рд╕рдХрддा рд╣ै рдЬрдм рдЙрд╕рдХी рдЪрд░्рдЪा рдХी рдЬाрдп рдФрд░ рдЙрд╕े рд░ेрдЦांрдХिрдд рдХिрдпा рдЬाрдп ।  рдоिрд▓рддे рдкрд╣рд▓े рдЬैрд╕े рд╣ी рд╣ैं ,рдЕрднिрд╡ाрджрди рдЖрджि рднी рдХрд░рддे рд╣ैं , рдХुрдЫ рдирд╣ीं, рдмрд╕ рд╕рдм рдХुрдЫ рдкрд╣рд▓े рдЬैрд╕ा рдирд╣ीं рд░рд╣ рдЬाрддा ।  рдЗрд╕ी рдмीрдЪ рдкрддा рдЪрд▓рддा рд╣ै рдПрдХ рдмिрдЪौрд▓िрдпा рдордз्рдп рдоें рдЖ рдЧрдпा , рд╡рд╣ рджोрдиों рд╕े рдЬुрдб़рддा рд╣ै,рдФрд░ рдЙрди рджोрдиों рдХे рдорди рдоें рдПрдХ рджूрд╕рд░े рдХे рд╡िрд░ुрдж्рдз рдПрдХ рдирд╣ीं рд╣рдЬाрд░ рдЧрд▓рдд рдлрд╣рдоिрдпां рдЦрдб़ी рдХрд░рддा рд╣ै ।  рдФрд░ рд╣рдо рдоाрди рд▓ेрддे рд╣ैं ,рдЖрдкрд╕ рдоें рдЙрд╕рдХा рд╕्рдкрд╖्рдЯी...
рд╣ाрд▓ рдХी рдкोрд╕्рдЯ

рдзрд░्рдо рдк्рд░рд╡рдЪрди /рд╢ाрд╕्рдд्рд░ рд╕्рд╡ाрдз्рдпाрдп /рдкाрдард╢ाрд▓ा/ рд╢िрд╡िрд░ рдЖрджि рдХा рдк्рд░рдЪाрд░ рдХ्рдпों рдЬрд░ूрд░ी рд╣ै ?

*рдзрд░्рдо рдк्рд░рд╡рдЪрди /рд╢ाрд╕्рдд्рд░ рд╕्рд╡ाрдз्рдпाрдп /рдкाрдард╢ाрд▓ा/ рд╢िрд╡िрд░ рдЖрджि рдХा рдк्рд░рдЪाрд░ рдХ्рдпों рдЬрд░ूрд░ी рд╣ै ?* рдк्рд░ो рдЕрдиेрдХांрдд рдХुрдоाрд░ рдЬैрди ,рдирдИ рджिрд▓्рд▓ी  рдЕрдХ्рд╕рд░ рдРрд╕ा рджेрдЦा рдЬाрддा рд╣ै рдХि рдзрд░्рдо рдХे рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рдХी рдЕрди्рдп рдХ्рд░िрдпाрдПं рдЬैрд╕े рдкंрдЪрдХрд▓्рдпाрдгрдХ,рд╡िрдзाрди,рд╢ोрднा рдпाрдд्рд░ा,рдЬрдпंрддी рдЖрджि рдЕрдиेрдХ рдЧрддिрд╡िрдзिрдпों рдХा рдк्рд░рдЪाрд░ рдк्рд░рд╕ाрд░ рдмрд╣ुрдд рдЬोрд░ рд╢ोрд░ рд╕े рдХिрдпा рдЬाрддा рд╣ै । рдЙрд╕рдоें рднीрдб़ рдПрдХрдд्рд░िрдд рдХрд░рдиे рдХे рд▓िрдП рдЕрди्рдпाрди्рдп рд╕्рдеाрдиों рд╕े рдиिрдпрдоिрдд рдмрд╕ें рдЖрджि рднी рдЪрд▓рд╡ाрдИ рдЬाрддी рд╣ैं । рдЯीрд╡ी рдЪैрдирд▓ों рдЕрдЦрдмाрд░ों рдкрд░ рдЙрд╕рдХे рд╡िрдЬ्рдЮाрдкрди рдк्рд░рдХाрд╢िрдд рд╣ोрддे рд╣ैं । рдЗрди рд╕рдмрдХे рд▓िрдП рдмрд╣ुрдд рд╡्рдпрдп рднी рдХिрдпा рдЬाрддा рд╣ै । рддрдм рдЬाрдХрд░ рдпे рдХाрд░्рдпрдХ्рд░рдо рд╕рдлрд▓ рд╣ोрддे рд╣ैं । рдХिंрддु рдпрджि рдХрд╣ीं рдиिрдпрдоिрдд рд╢ाрд╕्рдд्рд░ рд╕्рд╡ाрдз्рдпाрдп рдФрд░ рдХрдХ्рд╖ा рдк्рд░рд╡рдЪрди,рдЬ्рдЮाрди рд╢िрд╡िрд░,рдкाрдард╢ाрд▓ा рдЖрджि рдЪрд▓ рд░рд╣े рд╣ों рддो рдЙрд╕рдХा рдк्рд░рдЪाрд░ рдк्рд░рд╕ाрд░ рдЙрд╕рдХा рд╡िрдЬ्рдЮाрдкрди рддो рдЫोрдб़ो рдХрднी рдХрднी рдоंрджिрд░ рдЬी рдХे рд╕ूрдЪрдиा рдмोрд░्рдб рдкрд░ рдЙрд╕рдХी рд╕ूрдЪрдиा рднी рдирд╣ीं рд▓िрдЦी рд╣ोрддी рд╣ै । рдХрднी рдХрднी рд╡рд╣ां рдоाрдЗрдХ рдЖрджि рдХी рд╡्рдпрд╡рд╕्рдеा рддрдХ рднी рдирд╣ीं рдмрди рдкाрддी рд╣ै ।  рд╡िрдЪाрд░ рдХрд░ें ! рдЬрдм рд╕ंрд╕ाрд░ рдХे рд╡िрд╖рдп рднोрдЧ рдХी рд╕ाрдордЧ्рд░ी рдЬैрд╕े рд╡рд╕्рдд्рд░,рднोрдЬрди,рд╕ोрдиा,рдЪांрджी , рд╕ौрди्рджрд░्рдп рдк्рд░ोрдбрдХ्рдЯ, рдордиोрд░ंрдЬрди, рдХрд╖ाрдп  рд╡ृрдж्рдзि рдХे рдЕрди्рдп рд╕ंрд╕ाрдзрди,  рдЬिрдирдХे рдЕрдиाрджि рд╕े рдЧрд╣рди рд╕ंрд╕्рдХाрд░ рд╣ैं рдЙрдирдХे рд▓िрдП рднी рд▓ाрдЦों рдХрд░ोрдб़ों рд╡िрдЬ्рдЮाрдкрди рдоें ...

рднाрд░рддीрдп рдЬ्рдЮाрди рдкрд░ंрдкрд░ा рдХे рд╡िрдХाрд╕ рдоें рдЬैрдирдзрд░्рдо, рд╕ाрд╣िрдд्рдп рдФрд░ рд╕ंрд╕्рдХृрддि рдХा рдпोрдЧрджाрди

рднाрд░рддीрдп рдЬ्рдЮाрди рдкрд░ंрдкрд░ा рдХे рд╡िрдХाрд╕ рдоें       рдЬैрдирдзрд░्рдо, рд╕ाрд╣िрдд्рдп рдФрд░ рд╕ंрд╕्рдХृрддि рдХा                         рдпोрдЧрджाрди                 рдк्рд░ो. рдлूрд▓рдЪрди्рдж рдЬैрди рдк्рд░ेрдоी,      (рд░ाрд╖्рдЯ्рд░рдкрддि рдкुрд░рд╕्рдХाрд░ рд╕े рд╕рдо्рдоाрдиिрдд), рдкूрд░्рд╡ рдк्рд░ोрдлेрд╕рд░ рдПрд╡ं рдЕрдз्рдпрдХ्рд╖, рдЬैрдирджрд░्рд╢рди рд╡िрднाрдЧ, рд╕рдо्рдкूрд░्рдгाрдирди्рдж рд╕ंрд╕्рдХृрддрд╡िрд╢्рд╡рд╡िрдж्рдпाрд▓рдп,рд╡ाрд░ाрдгрд╕ी।          рдкृрд╖्рдарднूрдоि— рд╡рд░्рддрдоाрди рдХेंрдж्рд░ीрдп рд╕рд░рдХाрд░ рдиे рдЕрдкрдиे рднाрд░рдд рджेрд╢ рдХे рдк्рд░ाрдЪीрди рдоूрд▓рднूрдд рдоूрд▓्рдпों, рдЗрд╕рдХी рдмрд╣ुрдоूрд▓्рдп рд╡िрд░ाрд╕рдд. рд╕ंрд╕्рдХृрддि рдФрд░ рдЙрдкेрдХ्рд╖िрдд рд╣ो рд░рд╣ीं рдЕрдкрдиी рдкрд╣рдЪाрди рдПрд╡ं рдЕрдХ्рд╖рдп рдЬ्рдЮाрдирдиिрдзि рдХे рд╕ंрд░рдХ्рд╖рдг, рд╕ंрд╡рд░्рдзрди рдФрд░ рдЗрди рд╕рдмрдХी рдкुрдиः рд╕्рдеाрдкрдиा рд╣ेрддु рдХाреЮी рдЧंрднीрд░рддा рд╕े рдХाрд░्рдп рдХрд░ рд░рд╣ी рд╣ै. рдЗрд╕ीрд▓िрдП рднाрд░рддीрдп рдЬ्рдЮाрди рдкрд░рдо्рдкрд░ा,рдЗрд╕ рдкрд░ рдЖрдзाрд░िрдд рд╢ैрдХ्рд╖िрдХ рдкाрда्рдпрдХ्рд░рдоों рдХा рдиिрд░्рдоाрдг рддрдеा рднाрд░рддीрдп рд╕ंрд╕्рдХृрддि рдХा рддрде्рдпों рдкрд░ рдЖрдзाрд░िрдд рдЗрддिрд╣ाрд╕ рдХा рд▓ेрдЦрдирдХाрд░्рдп–рдпे рд╕рднी рдХाрд░्рдп рдирд╡ рдХ्рд░ांрддि рдХे рд░ूрдк рдоें рдХाрд░्рдпाрди्рд╡िрдд рд╣ो рд░рд╣े рд╣ैं. рдЗрд╕рд╕े рджेрд╢рд╡ाрд╕िрдпों рдХे рдорди рдоें рдЕрдкрдиी рд╕ंрд╕्рдХृрддि рдХे рдк्рд░рддि рд╕्рд╡ाрднिрдоाрди рдпुрдХ्рдд рдЖрд╢ा рдХा рд╕ंрдЪाрд░ рд╣ुрдЖ рд╣ै. рд╕рд░рдХाрд░ рдХी рдиीрддि рд╕рдмрдХे рдк्рд░рддि рд╕рдоाрди рд╣...

рдЬैрди рдзрд░्рдо рдХे рд╣ोрдиे рд╡ाрд▓े рд╣ैं рджो рдирдП рднेрдж

рдХ्рдпा рдЬैрди рдзрд░्рдо рдХे рд╣ोрдиे рд╡ाрд▓े рд╣ैं рджो рдирдП рднेрдж ? рдк्рд░ो рдЕрдиेрдХांрдд рдХुрдоाрд░ рдЬैрди ,рдирдИ рджिрд▓्рд▓ी  резреи/режрек/реирем рджुрдиिрдпा рдоें рдк्рд░ाрдпः рдзрд░्рдо, рджрд░्рд╢рди рдФрд░ рдЕрдз्рдпाрдд्рдо рдЗрди рддीрдиों рдХो рдЕрд▓рдЧ рдЕрд▓рдЧ рдоाрдирдХрд░ рдкрдв़ाрдпा рдФрд░ рд╕рдордЭाрдпा рдЬाрддा рд░рд╣ा рд╣ै। рдоाрдиो рдзрд░्рдо, рдкूрдЬा рдкाрда рдФрд░ рдЕрдиुрд╖्рдаाрдиों рдХा рд╡िрд╖рдп рд╣ो рдФрд░ рджрд░्рд╢рди рдЕрдз्рдпाрдд्рдо рдХेрд╡рд▓ рд╡िрдЪाрд░рдХों рдХी рдмौрдж्рдзिрдХ рдЪрд░्рдЪा। рдХिंрддु рдЬैрди рдкрд░ंрдкрд░ा рдХी рдпрд╣ рд╡िрд╢ेрд╖рддा рд░рд╣ी рд╣ै рдХि рдпрд╣ाँ рдпрд╣ рд╡िрднाрдЬрди рд╕ंрднрд╡ рдирд╣ीं рд╣ै। рдпрд╣ाँ рдзрд░्рдо, рджрд░्рд╢рди рдФрд░ рдЕрдз्рдпाрдд्рдо рдкрд░рд╕्рдкрд░ рдкूрд░рдХ рд╣ैं। рдЖрдк рдЪाрд╣ें рддो рднी рдЗрдирдХे рдкрд╡िрдд्рд░ рд╕ंрдмंрдзों рдХो рдЫिрди्рди рднिрди्рди рдирд╣ीं рдХрд░ рд╕рдХрддे । рд╕рдо्рдпрдЧ्рджрд░्рд╢рди, рд╕рдо्рдпрдЧ्рдЬ्рдЮाрди рдФрд░ рд╕рдо्рдпрдХ् рдЪाрд░िрдд्рд░ рд░ूрдк рд░рдд्рдирдд्рд░рдп рдоें рд╣ी рдЬैрди рдзрд░्рдо рдХा рд╡ाрд╕्рддрд╡िрдХ рд╕्рд╡рд░ूрдк рдиिрд╣िрдд рд╣ै। рджрд░्рд╢рди рдХे рдмिрдиा рдзрд░्рдо рдХрд░्рдордХांрдб рдмрди рдЬाрддा рд╣ै рдФрд░ рдзрд░्рдо рдХे рдмिрдиा рджрд░्рд╢рди  рдЕрдз्рдпाрдд्рдо рдХेрд╡рд▓ рдмौрдж्рдзिрдХ рд╡्рдпाрдпाрдо рд░рд╣ рдЬाрддा рд╣ै। рдЖрдЬ рдХी рднाрд╖ा рдоें рдоैं рдЬैрдирджрд░्рд╢рди рдХो ' рдЯ्рд░िрдкрд▓ AAA ' рдХे рд╕िрдж्рдзांрдд рдХे рд╕ाрде рдк्рд░рдЪाрд░िрдд рдХрд░рдиा рдЪाрд╣рддा рд╣ूँ рдЬिрд╕े рдоैंрдиे рдбॉ.рдоेрдзाрд╡ी рдЬैрди рдХे рд╕ाрде Dharma for life рдоें рдЕрдкрдиे рдПрдХ рдкॉрдбрдХाрд╕्рдЯ рдзрд░्рдо рджрд░्рд╢рди рдФрд░ рд╡िрдЬ्рдЮाрди рдоें рдмрдЦूрдмी рд╡्рдпाрдЦ्рдпाрдпिрдд рдХिрдпा рд╣ै । рдпрд╣ рд╣ै рдЕрд╣िंрд╕ा ,рдЕрдиेрдХांрдд рдФрд░ рдЕрдХрд░्рдд्рддाрд╡ाрдж । рдЕрдм рдЕрдкрд░िрдЧ्рд░рд╣ рдХो рдЕрд╣िंрд╕ा рдХे рдЕंрддрд░्рдЧрдд рдХी рд╕рдордЭाрдПंрдЧे । рд▓ेрдХिрди рддीрд╕рд░ा ...

рд░ाрдЬेंрдж्рд░ рдХे рд╢ेрдЦрд░ рдЬी рдХा рдкрдд्рд░

рдгрдоोрдХाрд░,рдирдоोрдХाрд░ рдпा рдирд╡рдХाрд░ рдоंрдд्рд░ ? рд╕ंрд╢рдп рдХ्рдпों ?

*рдгрдоोрдХाрд░,рдирдоोрдХाрд░ рдпा рдирд╡рдХाрд░ рдоंрдд्рд░ ? рд╕ंрд╢рдп рдХ्рдпों ?* Prof Anekant Kumar Jain , New Delhi  9 рдЕрдк्рд░ैрд▓ 2025 рдоें рд╕рд░्рд╡рдк्рд░рдердо рд╕рдо्рдкूрд░्рдг рд╡िрд╢्рд╡ рдоें рдгрдоोрдХाрд░ рдоंрдд्рд░ рдХा рдЕрднूрддрдкूрд░्рд╡ рд╕ाрдоूрд╣िрдХ рдЙрдЪ्рдЪाрд░рдг рдХिрдпा рдЧрдпा рдеा ।рдЗрд╕ рд╡рд░्рд╖ рднी рдЙрд╕े рдЙрд╕ी рдЙрдд्рд╕ाрд╣ рд╕े 9 рдЕрдк्рд░ैрд▓ рдХो рд╣ी рдордиाрдпा рдЧрдпा ।   JITO рдж्рд╡ाрд░ा рдЖрдпोрдЬिрдд рдЗрд╕ рд╕рд░ाрд╣рдиीрдп рдкрд╣рд▓ рдХा рдЕрдиुрдоोрджрди рдХрд░рддे рд╣ुрдП 9 рдЕрдк्рд░ैрд▓ 2025 рдоें рдк्рд░рдзाрдирдоंрдд्рд░ी рдЬी рдиे рд╡िрдЬ्рдЮाрди рднрд╡рди рд╕े рдЕрдж्рднुрдд рд╕ंрдмोрдзрди рднी рджिрдпा рдеा।  рдиिःрд╕ंрджेрд╣ рдпрд╣ рдЖрдпोрдЬрди рдЕрдд्рдпंрдд рдк्рд░рд╢ंрд╕рдиीрдп ,рдЕрдиुрдХрд░рдгीрдп рдФрд░ рдЕрднूрддрдкूрд░्рд╡ рдеा । рдЗрддрдиे рд╡िрд╢ाрд▓ рдЖрдпोрдЬрди рдоें рдЧौрд░рд╡рдкूрд░्рдг рдЕрдиुрднूрддि рдХे рд╕ाрде рд╕ाрде рдЖрдо рдЬрди рдоें рдПрдХ рд╕ंрд╢рдп рдпрд╣ рдмрдиा рд░рд╣ा рдХि рд╕рднी рдкोрд╕्рдЯрд░ों рдоें рдЗрд╕े ' рдирд╡рдХाрд░ рджिрд╡рд╕' рдХ्рдпों рдХрд╣ा рдЧрдпा рдЬрдм рдХि рдоंрдд्рд░ рдХा рдиाрдо рдгрдоोрдХाрд░ рдоंрдд्рд░ рд╣ै ।  рдгрдоोрдХाрд░,рдирдоोрдХाрд░ рдпा рдирд╡рдХाрд░ - рдЗрди рддीрдиों рдХा рдЕрд░्рде рдПрдХ рд╣ी рд╣ै рдФрд░ рд╡рд╣ рд╣ै - рдирдорд╕्рдХाрд░ ।  рд╢ौрд░рд╕ेрдиी(рджिрдЧрдо्рдмрд░) рдЖрдЧрдо рдоें рдгрдоोрдХाрд░ рд╢рдм्рдж рдоिрд▓рддा рд╣ै ।  рдЕрд░्рдзрдоाрдЧрдзी(рд╢्рд╡ेрддाрдо्рдмрд░) рдЖрдЧрдо рдоें рдирдоोрдХाрд░ рд╢рдм्рдж рдоिрд▓рддा рд╣ै । рдмाрдж рдоें рдХुрдЫ рдк्рд░ाрдХृрдд рдФрд░ рдЕрдкрдн्рд░ंрд╢ рд╕ाрд╣िрдд्рдп рдоें рдЗрд╕े рд╣ी рдирд╡рдХाрд░ рд╢рдм्рдж рд╕े рдХрд╣ा рд╣ै । рдк्рд░ाрдХृрдд рдФрд░ рдЕрдкрдн्рд░ंрд╢ рднाрд╖ा рдХे рдХुрдЫ рд╡िрд╢ेрд╖ рдиिрдпрдоों рдХे рдХाрд░рдг рдпрд╣ рдкрд░िрд╡рд░्рддрди рдФрд░ рдкाрда рднेрдж рд╣рдоें рдоिрд▓рддे рд╣ैं । рдпрд╣ी рдХाрд░рдг рд╣ै рдХि рдЕрдкрдн...

Dr Hemchand Jain Hem

Respected Pandit ji  sadar charan sparsh ЁЯЩПЁЯЩПЁЯЩП Thank you very much for your kind and encouraging words. I am truly grateful for your warm congratulations and blessings on my appointment as Dean at L.B.S. New Delhi. I am also thankful for your appreciation of my composition on the sacred Namoskar Mahamantra. Your mention of the earlier work by Dr. Nemi Chand Ji Shastri is valuable, and I deeply respect the contributions made by such eminent scholars. If my work is considered meaningful, it is only due to the inspiration received from our rich scholarly and spiritual tradition. I also fondly remember that about fifteen years ago, when my critical article on revered Dadaji titled “рдбॉ рд╣ुрдХुрдордЪंрдж рднाрд░िрд▓्рд▓ рд╣ोрдиे рдХे рдоाрдпрдиे "  was published in Jainpath Pradarshak and Samanvaya Vani, you had encouraged me then as well. Such thoughtful encouragement from a senior and distinguished scholar like you has always been a great source of motivation for me. Your good wishes mean a lot t...

рдорд╣ाрд╡ीрд░ рдФрд░ рдмुрдж्рдз : рдоीрдбिрдпा рдХी рдЕрдЬ्рдЮाрдирддा рд╕े рдпुрдж्рдз

рдорд╣ाрд╡ीрд░ рдФрд░ рдмुрдж्рдз  : рдоीрдбिрдпा рдХी рдЕрдЬ्рдЮाрдирддा рд╕े рдпुрдж्рдз  Anekant Kumar Jain  рдпрд╣ рд╕рдЪрдоुрдЪ рдЖрд╢्рдЪрд░्рдп рдХा рд╡िрд╖рдп рд╣ै рдХि рдЖрдЬ рдХे рд╕рдордп рдоें, рдЬрдм рд╕ूрдЪрдиा рдФрд░ рдЬ्рдЮाрди рдХे рдЕрд╕ंрдЦ्рдп рд╕ाрдзрди рдЙрдкрд▓рдм्рдз рд╣ैं, рддрдм рднी рдЕрдиेрдХ рдоीрдбिрдпा рд╣ाрдЙрд╕ рдФрд░ рдкрдд्рд░рдХाрд░ рддीрд░्рдеंрдХрд░ рдорд╣ाрд╡ीрд░ рдФрд░ рднрдЧрд╡ाрди рдмुрдж्рдз рдХी рдк्рд░рддिрдоाрдУं рдФрд░ рдЪिрдд्рд░ों рдоें рдЕंрддрд░ рдирд╣ीं рдХрд░ рдкाрддे, рдпा рд╢ाрдпрдж рдЬाрдирдмूрдЭрдХрд░ рдирд╣ीं рдХрд░рдиा рдЪाрд╣рддे। рдорд╣ाрд╡ीрд░ рдЬрдпंрддी рдЬैрд╕े рдкрд╡िрдд्рд░ рдФрд░ рд╡िрд╢िрд╖्рдЯ рдЕрд╡рд╕рд░ों рдкрд░ рднी рдХрдИ рдмाрд░ рдмुрдж्рдз рдХी рддрд╕्рд╡ीрд░ें рдк्рд░рдХाрд╢िрдд, рдк्рд░рдЪाрд░िрдд рдФрд░ рдк्рд░рд╕ाрд░िрдд рдХрд░ рджी рдЬाрддी рд╣ैं। рдпрд╣ рдХेрд╡рд▓ рдПрдХ рд╕ाрдоाрди्рдп рднूрд▓ рдоाрдирдХрд░ рдЯाрд▓ рджेрдиे рдпोрдЧ्рдп рдмाрдд рдирд╣ीं рд╣ै, рдХ्рдпोंрдХि рдпрд╣ рдЧрд▓рддी рдПрдХ-рджो рдмाрд░ рдирд╣ीं рдмрд▓्рдХि рд╡рд░्рд╖ों рд╕े рдмाрд░-рдмाрд░ рджोрд╣рд░ाрдИ рдЬा рд░рд╣ी рд╣ै। рдпрджि рдЗрд╕े рдорд╣рдЬ рдЕрдЬ्рдЮाрдирддा рдпा рдн्рд░рдо рдХрд╣ा рдЬाрдП, рддрдм рднी рдпрд╣ рдк्рд░рд╢्рди рдЙрдардиा рд╕्рд╡ाрднाрд╡िрдХ рд╣ै рдХि рдРрд╕ा рдЙрд▓рдЯा рдЙрджाрд╣рд░рдг рд╢ाрдпрдж рд╣ी рдХрднी рджेрдЦрдиे рдоें рдХ्рдпों рдирд╣ीं рдЖрддा рдХि рдмुрдж्рдз рдЬрдпंрддी рдХे рдЕрд╡рд╕рд░ рдкрд░ рддीрд░्рдеंрдХрд░ рдорд╣ाрд╡ीрд░ рдХे рдЪिрдд्рд░ рдк्рд░рдХाрд╢िрдд рдХिрдП рдЬाрдПँ। рдпрд╣ी рдХाрд░рдг рд╣ै рдХि рдЕрдм рдпрд╣ рд╕ंрджेрд╣ рднी рдЙрдардиे рд▓рдЧा рд╣ै рдХि рдХрд╣ीं рдпрд╣ рдХोрдИ рд╕ुрдиिрдпोрдЬिрдд рдЙрдкेрдХ्рд╖ा рдпा рд╖рдб़рдпंрдд्рд░ рддो рдирд╣ीं, рдХ्рдпोंрдХि рд▓ंрдмे рд╕рдордп рд╕े рдЗрд╕ рд╡िрд╖рдп рдкрд░ рдоीрдбिрдпा рдХा рдз्рдпाрди рдЖрдХृрд╖्рдЯ рдХрд░ाрдпा рдЬा рд░рд╣ा рд╣ै, рдлिрд░ рднी рдЧрд▓рддी рд▓рдЧाрддाрд░ рджोрд╣рд░ाрдИ рдЬा рд░рд╣ी рд╣ै। рдлिрд░ рднी рд╕ंрддुрд▓िрдд рдж...

рд░िрд╕рд░्рдЪ рдПрдХ рдХрд▓ा рд╣ै рдЬिрд╕े рд╕рднी рдирд╣ीं рдХрд░ рд╕рдХрддे

рд░िрд╕рд░्рдЪ рдПрдХ рдХрд▓ा рд╣ै рдЬिрд╕े рд╕рднी рдирд╣ीं рдХрд░ рд╕рдХрддे рдк्рд░ो.рдЕрдиेрдХांрдд рдХुрдоाрд░ рдЬैрди рд╢िрдХ्рд╖ा рдоें рдЬिрд╕ рдЪीрдЬ рдХो рдЕрдиिрд╡ाрд░्рдп рдХिрдпा рдЬाрддा рд╣ै рдПрдХ рджिрди рдЙрд╕рдХा рд╣ी рдмाрдЬाрд░ рдмрди рдЬाрддा рд╣ै рдлिрд░ рдЪाрд╣े рд╢ोрдз рдкрдд्рд░ рдХा рдк्рд░рдХाрд╢рди рд╣ो рдХिрд╕ी рдЧ्рд░ंрде рдХा рдк्рд░рдХाрд╢рди рд╣ो рдпा рдлिрд░ рд╢ोрдз рдк्рд░рдмंрдз /рдкी рдПрдЪрдбी  рд╣ो ! рдЬैрд╕े рд╣рд░ рдХोрдИ рдмांрд╕ुрд░ी рдирд╣ीं рдмрдЬा рд╕рдХрддा, рддрдмрд▓ा рдирд╣ीं рдмрдЬा рд╕рдХрддा рдХрдд्рдердХ рдирд╣ीं рдХрд░ рд╕рдХрддा , рдХрд╡िрддा рдирд╣ीं рд▓िрдЦ рд╕рдХрддा, рдЕрднिрдирдп рдирд╣ीं рдХрд░ рд╕рдХрддा ,рдХ्рдпों рдХि рдк्рд░рдд्рдпेрдХ рд╡्рдпрдХ्рддि рдХी рдлिрддрд░рдд рдЕрд▓рдЧ-рдЕрд▓рдЧ рд╣ोрддी рд╣ै рдЬрд░ूрд░ी рдирд╣ीं рдХि рд╢िрдХ्рд╖ा рд╕े рдЬुрдб़े рд╕рднी рд▓ोрдЧ рд╢ोрдз рдХрд░ рд╣ी рд▓ें рдпा рдЙрдирдХी рдЕрднिрд░ुрдЪि рд╢ोрдз рдоें рд╣ो рд╣ी ,рдХ्рдпोंрдХि рд╢ोрдз рдПрдХ рдХрд▓ा рд╣ै рдЙрд╕рдХे рд▓िрдП рдПрдХ рдЬрдЬ्рдмा рдПрдХ рдЗрдЪ्рдЫा рдФрд░ рдХुрдЫ рдХрд░ рдЧुрдЬрд░рдиे рдХी рддрдорди्рдиा рдмрд╣ुрдд рдЖрд╡рд╢्рдпрдХ рд╣ोрддी рд╣ै рддрднी рд╕рдорд░्рдкрдг рднी рдЬीрд╡рди рдоें рдЖрддा рд╣ै ।   рдЗрдирдХे рдмिрдиा рдЬो рднी рд╢ोрдз рд╣ोрддा рд╣ै рд╡рд╣ рд╢ोрдз рдирд╣ीं рд╣ोрддा рд╣ै рд╡рд╣ рд╕ंрдХрд▓рди рд╣ोрддा рд╣ै рд╡рд╣ां рд╢ोрдз рдХी рдЧुрдгрд╡рдд्рддा рдХा рджूрд░-рджूрд░ рддрдХ рдиाрдоो рдиिрд╢ाрди рддрдХ рдирд╣ीं рд╣ोрддा । рдЬрдм рддрдХ рд╢ोрдз рдПрдХ рдХрд▓ा рдХी рддрд░рд╣ рд╣ै рддрдм рддрдХ рдЙрд╕рдХी рдЧрд░िрдоा рдмрд░рдХрд░ाрд░ рд░рд╣рддी рд╣ै рд▓ेрдХिрди рдЬрдм рдЙрд╕े рдЕрдиिрд╡ाрд░्рдп рддрдд्рд╡ рдмрдиा рджिрдпा рдЬाрддा рд╣ै рдЕрд░्рдеाрдд рдмिрдиा рдЙрд╕рдХे рдиिрдпुрдХ्рддि рдирд╣ीं рдк्рд░рдоोрд╢рди рдирд╣ीं рддрдм рд╡рд╣ рдордЬрдмूрд░ी рднी рдмрди рдЬाрддा рд╣ै рдФрд░ рд▓ोрдЧ рдЬिрди्рд╣ें рд╢ोрдз рдоें рд░ुрдЪि рдирд╣ीं рд╣ै рд╕рдорд░्рдкрдг рдирд╣ीं рд╣ै рд╡рд╣ рдордЬрдмूрд░ी рдоें ...

AI рдХे рджौрд░ рдоें рджिрдЧрдо्рдмрд░ рдЬैрди рд╕ाрдзрдиा рдФрд░ рдбिрдЬिрдЯрд▓ рд╕ेंрд╕рд░рд╢िрдк

AI рдХे рджौрд░ рдоें рджिрдЧрдо्рдмрд░ рдЬैрди рд╕ाрдзрдиा рдФрд░ рдбिрдЬिрдЯрд▓ рд╕ेंрд╕рд░рд╢िрдк рдк्рд░ो рдЕрдиेрдХांрдд рдХुрдоाрд░ рдЬैрди ,рдирдИ рджिрд▓्рд▓ी  рдЕрднी рд╣ाрд▓ рд╣ी рдоें рдорд╣ाрд╡ीрд░ рдЬрдпंрддी рдХे рдЕрд╡рд╕рд░ рдкрд░ рдоीрдбिрдпा рдФрд░ рд╕рд░рдХाрд░ी рд╡िрдЬ्рдЮाрдкрдиों рдоें рд╡рд╕्рдд्рд░ (рд╡िрд╢ेрд╖ рдХрд░ рдзोрддी)рд╕рд╣िрдд рднрдЧрд╡ाрди् рдорд╣ाрд╡ीрд░ рдХा рдЪिрдд्рд░ рдк्рд░рдХाрд╢िрдд рдХрд░ рдмрдзाрдЗрдпां рджी рдЧрдИ । рдЗрд╕рдХे рд╕ाрде рд╕ाрде рдЕрдЬैрди рддो рдЫोрдб़िрдП рдХрдИ рдЬैрди рдмंрдзुрдУं рдиे рднी рдорд╣ाрд╡ीрд░ рдХी рдЬрдЧрд╣ рдмुрдж्рдз рдХी рдлोрдЯो рд▓рдЧा рдХрд░ рдорд╣ाрд╡ीрд░ рдЬрдпंрддी рдХी рдмрдзाрдЗрдпां рджीं ।рдЕрдкрдиे рдк्рд░рдЪाрд░ рдХी рднूрдЦ рдоें рдЕрдЬ्рдЮाрдирддा рдФрд░ рдк्рд░рдоाрдж рдЗрд╕ рдХрджрд░ рд╣ाрд╡ी рд╣ै рдХि рдХ्рдпा рд▓िрдЦ рд░рд╣े рд╣ैं рдХ्рдпा рдЫाрдк рд░рд╣े рд╣ैं рдЗрд╕рдХा рднी рд╣ोрд╢ рдирд╣ीं рд╣ै ।  рд╕ांрдз्рдп рдорд╣ाрд▓рдХ्рд╖्рдоी рдЕрдЦрдмाрд░ рдиे рдкрд╣рд▓ी рдмाрд░ рдПрдХ рд▓ेрдЦ рдоें AI рдФрд░ рдк्рд░ाрдЪीрди рджिрдЧрдо्рдмрд░ рдЬैрди рдкрд░ंрдкрд░ा рд╕े рдЬुрдб़ी рдЗрди्рд╣ीं рд╕рдорд╕्рдпाрдУं рд╕े рд╕ंрдмंрдзिрдд рдПрдХ рд▓ेрдЦ рдкрдв़ рдХрд░ рдк्рд░рд╕рди्рдирддा рд╣ुрдИ рдХि рд╡े рдПрдХ рдкрдд्рд░рдХाрд░िрддा рдХा рдХрд░्рдд्рддрд╡्рдп рднी рд╕рд╣ी рддрд░ीрдХे рд╕े рдиिрднा рд░рд╣े рд╣ैं।  рд╡ाрд╕्рддрд╡िрдХрддा рдпрд╣ рд╣ै рдХि рдЖрдЬ рджुрдиिрдпा рддेрдЬी рд╕े Artificial Intelligence рдФрд░ рд╕ोрд╢рд▓ рдоीрдбिрдпा рдХे рдпुрдЧ рдоें рдк्рд░рд╡ेрд╢ рдХрд░ рдЪुрдХी рд╣ै। рдЗंрдЯрд░рдиेрдЯ рдФрд░ рдбिрдЬिрдЯрд▓ рдк्рд▓ेрдЯрдл़ॉрд░्рдо рдиे рдЬाрдирдХाрд░ी рдХो рд╡ैрд╢्рд╡िрдХ рд╕्рддрд░ рдкрд░ рдлैрд▓ाрдиे рдХा рдЕрднूрддрдкूрд░्рд╡ рдоाрдз्рдпрдо рдк्рд░рджाрди рдХिрдпा рд╣ै। рд▓ेрдХिрди рддрдХрдиीрдХी рдк्рд░рдЧрддि рдХे рд╕ाрде-рд╕ाрде рдХुрдЫ рдРрд╕ी рдЪुрдиौрддिрдпाँ рднी рд╕ाрдордиे рдЖрдИ рд╣ैं, рдЬिрдирдХा рд╕ंрдмंрдз рд╕ांрд╕्рдХृрддिрдХ рдФрд░...

рднрдЧрд╡ाрди् рдорд╣ाрд╡ीрд░ рдХा рд╕ंрджेрд╢ : “рдЬाрдиो рдФрд░ рдЬाрдиे рджो”

рднрдЧрд╡ाрди् рдорд╣ाрд╡ीрд░ рдХा рд╕ंрджेрд╢ : “рдЬाрдиो рдФрд░ рдЬाрдиे рджो” рдк्рд░ो рдЕрдиेрдХांрдд рдХुрдоाрд░ рдЬैрди рднрдЧрд╡ाрди् рдорд╣ाрд╡ीрд░ рдХा рд╕ंрджेрд╢ “рдЬिрдпो рдФрд░ рдЬीрдиे рджो” рд╡िрд╢्рд╡рднрд░ рдоें рдЕрд╣िंрд╕ा рдФрд░ рд╕рд╣-рдЕрд╕्рддिрдд्рд╡ рдХे рд╕िрдж्рдзांрдд рдХे рд░ूрдк рдоें рдк्рд░рд╕िрдж्рдз рд╣ुрдЖ। рдХिंрддु рдЙрдирдХे рдЙрдкрджेрд╢ों рдоें рдПрдХ рдФрд░ рдЕрдд्рдпंрдд рдЧрд╣рди рдЖрдз्рдпाрдд्рдоिрдХ рд╕ूрдд्рд░ рдоिрд▓рддा рд╣ै—“рдЬाрдиो рдФрд░ рдЬाрдиे рджो”। рдпрд╣ рд╕ंрджेрд╢ рдордиुрд╖्рдп рдХो рдЬीрд╡рди рдХे рдк्рд░рддि рд╕рд╣ी рджृрд╖्рдЯि рджेрддा рд╣ै рдФрд░ рдЖрдд्рдоा рдХी рд╡ाрд╕्рддрд╡िрдХ рдк्рд░рдХृрддि рдХो рд╕рдордЭрдиे рдХा рдоाрд░्рдЧ рджिрдЦाрддा рд╣ै। рдЬैрди рджрд░्рд╢рди рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░ рд╕ंрд╕ाрд░ рдоें рдЕрдиंрдд рдк्рд░рдХाрд░ рдХे рдкрджाрд░्рде, рдкрд░िрд╕्рдеिрддिрдпाँ рдФрд░ рдЕрдиुрднрд╡ рдЙрдкрд╕्рдеिрдд рд╣ैं। рдордиुрд╖्рдп рдХा рд╕्рд╡рднाрд╡ рдк्рд░ाрдпः рдпрд╣ рд╣ोрддा рд╣ै рдХि рд╡рд╣ рдЗрди рдкрджाрд░्рдеों рдХो рдХेрд╡рд▓ рдЬाрдирддा рд╣ी рдирд╣ीं, рдмрд▓्рдХि рдЙрдирд╕े рдЬुрдб़ рднी рдЬाрддा рд╣ै। рдпрд╣ी рдЬुрдб़ाрд╡ рдпा рдЖрд╕рдХ्рддि рджुःрдЦ рдФрд░ рдмंрдзрди рдХा рдХाрд░рдг рдмрдирддी рд╣ै। рднрдЧрд╡ाрди् рдорд╣ाрд╡ीрд░ рдиे рдЗрд╕рд▓िрдП рдпрд╣ рд╕्рдкрд╖्рдЯ рдХिрдпा рдХि рд╕ंрд╕ाрд░ рдХे рдкрджाрд░्рдеों рдХे рдк्рд░рддि рдХेрд╡рд▓ рдЬ्рдЮाрди рд╣ोрдиा рдЪाрд╣िрдП, рдЖрд╕рдХ्рддि рдирд╣ीं। рдЕрд░्рдеाрдд् рдЙрди्рд╣ें рдЬाрдиो, рд╕рдордЭो, рдкрд░ंрддु рдЙрдирд╕े рдЕрдкрдиे рдорди рдХो рдмाँрдзो рдордд; рдЙрди्рд╣ें рдЬाрдиे рджो। “рдЬाрдиो” рдХा рдЕрд░्рде рд╣ै—рд╡рд╕्рддुрдУं, рдкрд░िрд╕्рдеिрддिрдпों рдФрд░ рднाрд╡ों рдХे рд╡ाрд╕्рддрд╡िрдХ рд╕्рд╡рд░ूрдк рдХो рд╕рдордЭрдиा। рдЬीрд╡рди рдоें рдЕрдЪ्рдЫे рдФрд░ рдмुрд░े, рджोрдиों рдк्рд░рдХाрд░ рдХे рдЕрдиुрднрд╡ рдЖрддे рд╣ैं। рдЬैрди рджрд░्рд╢рди рдпрд╣ рдирд╣ीं рдХрд╣рддा рдХि рдЙрдирд╕े рдЖँрдЦें рдмंрдж рдХрд░ рд▓ी рдЬाрдПँ; рдмрд▓्...